X
تبلیغات
پیش از انتشار - نشریه پویا

پیش از انتشار - نشریه پویا

این وبلاگ دفتر مجازی نشریه پویا و پژوهش سرای دانش آموزی دکترحسابی شهر قدس است.

گزارش پیشرفت پروژه باتلاق

               

افزايش روزافزون آلودگيها ي زيست  محيطي محققان را به ارائه راه كارهاي  جديدي براي حفظ محيط زيست واداشته است. يكي از آلوده كنندگان محيط زيست، بوم نظام كشاورزي است كه آلودگي ناشي ازآن علاوه بر محدوده زراعتي  به سايرمناطق كشيده شده است .

                             

براي كاهش اين آلودگي لازم است از بوم  نظام  طبيعي تقليد شود. دست سازي باتلا ق يكي از اين راه کارها است. پروژه  باتلاق درسال 86 - 85 ، يكي از طرحاي برتر پژوهشي پژوهشسراي دكتر حسابي بوده است. اين پروژه درسال87-86 به عنوان طرح پژوهشی كاربردي مشترک با همكاري جهاد كشاورزي شهرستان دورود فعاليت خود را  ادامه دارد. در ادامه اين طرح و همراه با آزمون عنا صر موجود در باتلاق  دست سازي شده، اين محصول به عنوان كودی مفيد و موثر برای  گياه معرفي  شد. اين كود بر روي گياه گندم  رقم  مورد آزمايش قرار گرفت. اين آزمون در زميني به مساحت    200 مترمربع در 6 تكرار و دركرتهاي 10 متري، درقالب  سه تيمار بررسي شده است. از زمان كاشت  بذر (20/ 8/86) تازمان  برداشت، رشد رويشي  و زايشي گندم،  هر 15  روز يك بار محاسبه شد  و نتايج نشان داد که تا به  امروز  از نظر  رشد رويشي، گندمهايي كه كود باتلاقي داشته اند  داراي  ارتفاع بيشتري نسبت به گندم هاي تيمار شده  با كود شيمياي مي باشند . با بررسي  رشد  زايشي  محصول  گندم، مي توان تفسير بهتری از عملکرد كود غني شده  باتلاقي به عمل آورد و در صورت تأثير قابل قبول آن،  مي توان آن را براي غنی سازی  زمين هاي باير و نيمه باير به کار برد. استفاده از اين كود در كشاورزي،  با استفاده ازمواد دور ريختني وكم هزينه  می تواند عاملی در جهت بهربرداري بهينه از زمان  وسرمايه باشد .

                        

+ نوشته شده در  دوشنبه 2 اردیبهشت1387ساعت 18:38  توسط محمد غضنفری  | 

گزارش انجام آزمون پژوهش محور

 

یکی از کارهای  اساسی انجام گرفته در سال های جاری آموزش و پرورش کشور،  تشویق دانش آموزان به پژوهش ، با هدف تبدیل هر دانش آموز به یک پژوهشگر بوده است.  این کار مهم، راهی به سوی تولید علم و اندیشه ی علمی است.

پژوهش سرای دکتر حسابی به دنبال فراخوان انجام آزمون پژوهش  محور از طرف سازمان آموزش و پرورش، از 19 دانش آموز منطقه ثبت نام به عمل آورد. بعد از مطالعه کتاب آموزش پژوهش محور از این دانش آموزان آزمونی در تاریخ 15/12/86 به عمل آمد و چهار نفر از برترین ها در جلسه توجیهی که توسط آقای لقایی برگزار شد، شرکت نمودند. در این جلسه موضوعات مختلفی در مورد چگونگی انجام یک پژوهش به برگزیدگان  آموزش داده شد. هر کدام از این دانش آموزان اقدام به تعریف و انجام پروژه پژوهشی نمودند. بعد از بررسی و مطالعه مقالات این دانش آموزان و مصاحبه حضوری با آنان، خانم ها پونه سیاه منصوری از مدرسه هدی1 و الهام آذرسا از مدرسه ایثار، در آزمون استانی ( مرحله 2) شرکت نمودند. این آزمون که  در پژوهش سرای معلم ناحیه 1 کرج برگزار شد، شامل آزمون تشریحی و ارائه پروژه بوده است. برای این عزیزان در مراحل بعدی آرزوی موفقیت داریم.

+ نوشته شده در  دوشنبه 2 اردیبهشت1387ساعت 18:34  توسط محمد غضنفری  | 

www.hesabiri.com

وب سایت  www.hesabiri.com  به روز شد.

باز سازی صفحه اول و صفحات مربوط به لیست دانش آموزان و همچنین ایجاد صفحات مربوط به گزارش سه ماهه در قسمت بخشنامه ها و اخبار از جمله تغیرات اعمال شده در وب سایت می باشد.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 30 دی1386ساعت 6:2  توسط محمد غضنفری  | 

دعوتنامه

سلام. این سه تا دعوت نامه برای سه گروه بچه های دبستانی، بچه های دبیرستانی که پروژه دارند و بچه های سال اولی است. اگر بخواید میتونید بخش آدرس رو از متن حذف کنید و در پایان دعوت نامه به صورت زیر بیارید.

آدرس: خیابان فلان. کوچه بهمان. طبقه فوقانی شرکت تعاونی برنج و روغن. سالن اجتماعات همون بالا.

 

به نام یزدان پیاک

دانش آموز عزیز.......

اینک که به لطف خدای یگانه موفق به گذراندن دوره علوم برتر در پژوهش سرای دکتر حسابی شده اید، و توانسته اید باز هم بر اندوخته های علمی خود بیفزایید، از شما درخواست می شود در روز ... شنبه، مورخ.......به همراه یک از والدین خود، برای شرکت در همایشی که پژوهش سرای دکتر حسابی به منظور تجلیل از شما در سالن اجتماعات فلان.... برگذار می نماید حضور به هم رسانید.

نام پژوهش سرا یا مسئول

 

 

 

به نام یگانه بی همتا

دانش آموز عزیز........

اینک که به لطف خدا اولین گام را برای انجام اولین پژوهش علمی زندگی خود برداشته اید، پژوهش سرای دکتر حسابی بر خود لازم میداند مقدمات این خیزش بزرگ را برای شما فراهم نماید. بر این اساس از شما و یکی از اولیای گرانقدر شما دعوت می شود در همایش معرفی دانش پژوهان جوان که در روز .... شنبه، مورخ .... در سالن اجتماعات فلان....... برگذار می شود حضور به هم رسانید.

نام پژوهش سرا یا مسئول

 

به نام یزدان

دانش آموز ......

با سلام و احترام به اطلاع می رساند شما دانش آموز عزیز با هدف تشکیل هسته های پژوهشی مدارس انتخاب شده اید. به این وسیله از شما دعوت می شود همراه با یکی از اولیای خود جهت آشنایی بیشتر با اهداف پژوهش سرا و برنامه های بعدی در روز..... مورخه ..... در محل سالن اجتماعات فلان..... حضور داشته باشید.

نام پژوهش سرا یا مسئول

 

+ نوشته شده در  جمعه 23 آذر1386ساعت 15:46  توسط محمد غضنفری  | 

ملاقات کارشناسان پژوهش سرا با همکاران و دانش آموزان مدارس

 

پژوهش سرای دانش آموزی دکتر حسابی ، در راستای اهداف پژوهشی و با هدف  معرفي هر چه بيشتر فعالیت های گوناگون سال تحصیی جدید  به  مدیران و  همکاران مدارس، و همچنین ارتباط نزديكتر با دانش آموزان، اقدام به بازدید از مدارس متوسطه منطقه نمود. اولين دور برنامه بازديد مدارس از هفته آخر مهر ماه  آغاز و در هفته اول آبان به پايان رسيد. در این بازدید ها، همکاران پژوهش سرا با مدیر، همکاران مدرس و دانش آموزان به طور مجزا به بحث و گفتگو پرداختند. موارد متعددی در این نشست ها مطرح شد که از مهمترین آنها  میتوان به موارد زیر اشاره داشت.

 

1-   معرفي ساختار و اهداف پژوهشسرا و نحوه عضويت  در آن.

2-   معرفي كلاسهاي مختلف و هدف از تشكيل كلاسها.

3-   انجام پروژه های علمی و  حمايت مالی پژوهشسرا از طرح های برتر.

4-   معرفی نشریه و وب سایت پژوهش سرا.

5-   انتخاب دو نفر از هر كلاس اول جهت تشكيل هسته علمي پژوهشي در مدرسه .

6-    تشويق دبيران فعال در زمينه  مشاوره طرح های پژو هشی .

7-   تاثير گذاری برنامه هاي پژوهشسرا روي روحيه پژوهشی دانش آموز و  نشاط معلم.

 

گزارش مربوط به هر کدام از این بازدید ها به طور کامل نگاشته شده و در اختیار معاونت محترم نظری و مهارتی اداره قرار خواهد گرفت.

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 آذر1386ساعت 0:18  توسط محمد غضنفری  | 

کسب مقام دوم پژوهش سرای های شهرستان های استان تهران

 

پژوهش سرای دکتر حسابی شهر قدس، عنوان دومین پژوهش سرای برتر شهرستان های استان تهران را بعد از پژوهش سرای ؟؟؟ شهر ری،  به خود اختصاص داد . این خبر در جلسه مسئولین پژوهش سراهای استان  که 19آبان 86 در محل پژوهش سرای معلم ناحیه 1 کرج برگذار شد اعلام گردید. بر اساس رتبه بندی اداره کل آموزش و پرورش شهرستان های استان تهران، پژوهش سرای معلم ناحیه 1 کرج، رتبه سوم را بین 12 پژوهش سرای استان کسب کرد.

در حالی که پژوهش سرا در شاخص های وب سایت و نشریه رتبه بالایی را کسب کرده و  در موارد دیگر گامی از سایر پژوهش سرا های استان پیش  بوده است، تنها به دلیل نداشتن فضای اختصاصی و مجزا، با اندک اختلافی نسبت به پژوهش سرای ؟؟؟؟ رتبه دوم را بدست آورد. ضمن تبریک  این موفقیت به مسئولین، کارشناسان و دانش آموزان سال گذشته و سال جاری پژوهش سرا، یاد آور میشویم که نداشتن فضای مناسب و اختصاصی می تواند به انحلال مجوز پژوهش سرا از طرف سازمان شود. حفظ این مقام و بهبود آن علاوه بر تلاش مقدسی که همکارن پژوهش سرا در سال جدید آغاز کرده اند، همکاری و چاره اندیشی مسئولین اداره را نیز طلب می کند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 آذر1386ساعت 0:16  توسط محمد غضنفری  | 

برگذاری همايش رابطين انجمن و متصديان آزمايشگاه

همایش مشترک رابطین انجمن های علمی و متصدیان آزمایشگاه های مدارس، در تاریخ 14/8/86  در محل پژوهش سرای دکتر حسابی برگذار شد. در این جلسه بعد از  تلاوت آياتي از قرآن كريم و پخش سرود ملي جمهوری اسلامی ایران، آقاي مقدسي مديريت محترم پ‍ژوهش سرا ، ضمن خوش آمد گويي به حضار، اهداف سال جاري پژوهشسرا را تبيين نمودند و ضمن خاطر نشان کردن اهمیت کار متصدیان آزمایشگاه، لزوم همكاري كامل مديران در امر تجهيز واستفاده از آزمايشگاه را گوشزد كردند. در ادامه ضمن بیان این که مشکلاتی بر سر راه آموزش همراه با آزمایش برای همکاران وجود دارد، اهمیت تشویق دانش آموزان به آزمايش، تجربه و پژوهش را، برای رسیدن به پاسخ پرسش ها به جای  مطالعه کتاب را یادآوری کردند.

پس از آن، آقاي جمال زاده، معاونت محترم آموزشي و مهارتي اداره آموزش و پروش، ضمن سخناني اهمیت  وجود پژوهش و آموزش پژوهش محور را بيان کرده و از همكاران خواستند فقط در حيطه وظايف مشخص شده به عنوان متصدي آزمايشگاه و رابط انجمن فعاليت داشته باشند وچنانچه در اين زمينه هر گونه مشكلي در مدارس ايجاد شد،  مراتب را به پژوهشسرا و يا مستقيماً به خود ايشان اطلاع دهند . معاونت آموزشي و مهارتي یک سکه طلا را به عنوان هدیه ای برای بهترین متصدی آزمایگاه در سال آموزشی جاری، تعیین کرده و خواستار همکاری بیشتر مسئولین مدارس با این همکاران و ارتباط عمیق تر با پژوهش سرا شدند.

سپس خانم جوادزاده کارشناس زیست شناسی پژوهشسرا،  در مورد تدریس به روش پروژه محور(PBL) ولزوم اجرای آن در سطح مدارس و همچنین در مورد راه حل مشکلات احتمالی اجرای این روش نوین تدریس توضیحات را  ارائه کردند.

در ادامه جناب آقاي لقايي، پش کسوت امر پژوهش در منطقه شهر قدس  دعوت با اجرای یک کارگاه آموزشی با عنوان "بررسی عوامل موثر در سقوط یک برگ کاغذ "، روش تدریس پروژه محور رابه کمک همکاران اجرا نمودند.

در پایان جلسه، آقاي مهندس كرمانشاه، به تشریح چگونگی انتشار نشریه علمی-پژوهشی پویا پرداخته و ضمن بیان اهداف، نحوه اشتراك اينترنتي و دریافت نسخه کاغذی این نشریه،  از موفقيت آن در سطح شهرستان های استان تهران و حتي شهر  تهران، سخن گفتند.

در این جلسه، بسته آموزشی حاوی دفترچه راهنمای انجام و نگارش مقاله پروژه علمی، شرح وظایف رابطین انجمن و همچنین متصدیان آزمایشگاه به حضار تقدیم گردید.

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 آذر1386ساعت 0:11  توسط محمد غضنفری  | 

برگذاری دوره هاي علمي پژوهش سرا در سال تحصيلي 87-86

پژوهش سراي دكتر حسابي همانند سالهاي گذشته اقدام به برگزاري  کلاس های آموزشی ویژه دانش آموزان دوره متوسطه نموده است. این کلاس ها شامل دوره های گوناگون فيزيك ،شيمي، زيست، نجوم وكامپيوتر می باشد.   

هدف از برگذاری این كلاسها آشنا كردن دانش آموزان با مطالبی علمي و عملي فراتر از کتابهای دبيرستاني و تقويت بنيه علمي و پژوهشي آنها مي باشد. این دوره ها  در هشت جلسه برگذار شده و تعداد دانش آموزانی که در این کلاسها ثبت نام نموده اند به شرح زیر می باشد.

نام درس

شيمي

فيزيك

زيست شناسی

نجوم

كامپيوتر

تعداد دانش آموزان

48

98

58

22

62

 

 

 

 

 

 

همچنین پژوهش سرا در راستای تربیت بنیادین نسل پژوهشگر و مشتاق اقدام به برگذاری  دوره های علوم برتر، ويژه دانش آموزان مقطع ابتدايي نموده است. هر دوره شامل شش جلسه مي باشد و دانش آموزان با مفاهيم اوليه علوم تجربی آشنا مي شوند. همکاران هر سه گرایش فیزیک، شیمی و زیست شناسی پژوهش سرا،  در اجرای این دوره مشارکت دارند.

با توجه به گسترده بودن مدارس ابتدايي و استقبال فراوانی که دانش آموزان (۱۶۲ نفر)  از این کلاس ها داشته اند، دوره علوم برتر در دو ترم پائيز و زمستان برگزار مي شود. همچنین به دلیل ثابت وگردشي بودن مدارس ابتداي، پژوهش سرا اقدام به برگزاري كلاسها در سه نوبت ثابت و هشت نوبت گردشي ويژه دختران و پسران، به طور جداگانه نموده است. 

کلیه دانش آموزان بعد از گذراندن این کلاس ها، گواهینامه مربوط به آن دوره را دریافت خواهند کرد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 آذر1386ساعت 0:8  توسط محمد غضنفری  | 

معرفی وب سایت پژوهش سرا

 

نهادینه شدن فرهنگ ارتباط الکترونیک در گستره زندگی مردمان یک جامعه، نمادی از توسعه چند جانبه در آن کشور می باشد. گسترش  روابط علمی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی از راه برقراری ارتباط الکترونیک به دلیل سرعت بسیار فراوان آن و توانایی انتقال حجم بالایی از اطلاعات بدون آن که بار اقتصادی زیادی را بر دوش جامعه بگذارد، موجب شده است که دولت های مختلف تلاش خود را در جهت رسیدن به این فناوری و آشنا کردن اقشار گوناگون مردمی بیشتر کنند. اگر امکان شمارش و کنترل مخاطبین، مهار گروهی از مخاطبین و همچنین دسته بندی مخاطبین جهت دسترسی به اطلاعات را به توانایی های سیستم های ارتباط الکترونیک بیفزاییم، اهمیت آشنایی با اینترنت و سایت های گوناگون اینترنتی بیشتر هم خواهد شد. به خاطر داشته باشید که امروزه داشتن دانش تخصصی مهمترین ابزار قدرت بشر می باشد و مهمتر این که امکان دست یابی به دانش تخصصی به خاطر وجود فناوری هایی از این دست برای همگان ممکن و آسان شده است.

پژوهش سرای دکتر حسابی شهر قدس، با آگاهی از این موضوع و با هدف آشنا کردن طیف بیشتری از مخاطبان خود با فعالیت های متمرکز در پژوهش سرا، در سال گذشته اقدام به راه اندازی وب سایت اختصاصی خود با آدرس www.hesabiri.com  نمود. اگر چه این وب سایت در اواخر سال آموزشی گذشته (86- 1385) به طور رسمی فعالیت خود را شروع کرد، اما شمارشگر های سایت نشان داد که آمار بازدید کنندگان در خور توجه بوده است.

با آغاز سال آموزشی جدید، اهداف پژوهش سرا در این راستا دنبال شد و وب سایت با دگرگونی در  آرایش ظاهری و محتویات خود،  راه را برای معرفی بهتر پژوهش سرا و برنامه های آن هموارتر کرد.

وب سایت www.hesabiri.com دارای بخش های مختلفی است که  با وجود سرعت نامناسب اینترنت، مراجعه کنندگان می توانند بسته به نیاز خود به آسانی و در مدت زمان کوتاهی به هر کدام از آنها دست رسی داشته باشند. مدت زمان کوتاه برای تکمیل صفحات، تک صفحه ای بودن بیشتر عنوان ها و دست رسی آسان به صفحات منبع یا مبدا از ویژگی های این وب سایت است.

این وب سایت شامل بخش های زیر است:

معرفی پژوهش سرا: این بخش خود شامل عنوان هایی از جمله: آشنایی با تاریخچه پژوهش سرا، فعالیت ها، برنامه و تقویم آموزشی سال جاری، آمکانات آزمایشگاهی، شرایط ثبت نام دانش آموزان و برگذاری دوره های پروژه محور برای همکاران می باشد. از جمله عنوان های دیگری که در این بخش آمده است، گالری عکس هاست که به تدریج غنی خواهد شد. پژوهش سرا می تواند عکس های هنری، علمی و آموزشی همکاران و دانش آموزان را به اسم و مشخصات این عزیزان در بخش گالری خود قرار دهد.

آشنایی با کارشناسان: در این بخش اسامی همکاران شاغل در پژوهش سرا و سمت کارشناسی آنان آمده است. با کلیک بر روی هر عنوان می توان به اطلاعات کاملتری در مورد سابقه آموزشی، پژوهشی و کاری همکاران دست یافت.

دانش آموزان عضو: این بخش به شش زیر گروه آموزشی شامل: فیزیک، شیمی، زیست شناسی، نجوم و علوم زمین، علوم فنی و کامپیوتر و در نهایت بخش دبستانی تقسیم شده است. با ورود به این صفحه و انتخاب گروه پژوهشی مورد نظر خود، می توانید با اسامی دانش آموزان عضو پژوهش سرا، اساتید راهنما و همچنین عنوان پروژه های پژوهشی آنان آشنا شوید. 

سایت های مرتبط: یکی از راه های تبدیل یک سایت به وب سایت مرجع، قرار دادن لینک های علمی و به جا در آن می باشد. در این بخش برای گروه های مختلف شیمی، فیزیک، زیست شناسی، نجوم و ... پیوست هایی جهت دست یابی بازدید کنندگان به منابع جدید اطلاعاتی قرار داده شده است.

مقالات علمی: در این بخش، مقاله های علمی همکاران و دانش آموزان قرار می گیرد. تکمیل این بخش با همکاری شما عزیزان امکان پذیر خواهد بود.

گروه های آموزشی : معرفی گروه ها (آزمایشگاه ها)  مختلف شامل: فیزیک، شیمی، زیست شناسی، نجوم و زمین و علوم فنی و کامپیوتر در این بخش انجام شده است. این بخش شامل معرفی امکانات آزمایشگاهی، دانش آموزان پژوهش گر در این گروه های پژوهشی، وبلاگ شخصی همکاران آزمایشگاهی و همچنین عکس هایی از آزمایشگاه گنجانده شده است.

 

سایر: معرفی سایر پژوهش سرا ها و تبادل لینک با آنها، متن کامل اساس نامه پژوهش سرا ها، لیست کتابها و لوح های فشرده  موجود در  پژوهش سرا ( به زودی) و بخش های دیگری از امکانات گردشی وب سایت می باشد. همچنین به دلیل اهمیت برقرار کردن ارتباط با گروه های آموزشی، صفحه ای از وب سایت به گروه های آموزشی اختصاص داده شده است که تا کنون فقط وبلاگ گروه آموزشی زیست شناسی به آن لینک شده است. وب سایت آمادگی خود را برای برقرار کردن ارتباط با سایر وبلاگ های گروه های آموزشی و درج خبرنامه های آنها اعلام می دارد.

www.hesabiri.com  برای بقا و نمو خود به راهنمایی های خردمندانه شما امید دارد.  برای برقرار کردن هر گونه ارتباط با وب سایت و یا مجموعه پژوهش سرا می توانید با آدرس الکترونیک  www.hesabiri.com  نامه نگاری نمایید.

  

 

محمد غضنفری

 مدیر و پشتيبان وب سایت

ghazanfari@hesabiri.com

+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 آذر1386ساعت 0:5  توسط محمد غضنفری  | 

توضیحاتی در مورد وب سایت پژوهش سرا

سلام و عرض ادب به پیشگاه یکایک دوستان. ممنونم از این که تعدادی از شما به سایت توجه داشتید. من طبق قرار صفحه اصلی سایت را روز چهار شنبه روی وب گذاشتم. البته به دلایلی صفحات بعدی بعد از سفرم روی وب قرار گرفت. انیمیشن تصاویر شما همکاران روی وب باز نمیشود. هنوز دلیلش را پیدا نکردم. اما روی اون کار می کنم. همچنین دو تا از لینک ها روی وب قرار نمیگیرد. سیستم پیام می دهد که اجازه انتقال فایل روی وب را چک کنید یا این که اجازه انتقال ندارید. من نمیدانم حجم وب سایت چقدر است و این که ممکن است ما دیگر جا نداشته باشیم.  هر کدام که می توانید حجم سایت را  به من هم بگویید. یک صفحه هم به عنوان عکس های ارسالی از دانش آموزان و همکاران اختصاص داده شده است. می توانند در قسمت آرشیو به نام خودشان ثبت کنند. البته بعدا برای این بخش هم تصمیماتی دارم. من برای صفحه نخست هم قالب جدیدی در نظر گرفتم که انشا الله اگر فرصتی پیش آمد به زودی آن را هم به جای قالب فعلی روی وب قرار خواهم داد.  راستی فراموش کردم که بگم یه سیستم کانتر برای شمارش بازدید کنندگان سایت هم در پایین اون قرار دادم که تعداد مراجعات امروز و دیروز و مراجعات کل را نمایش میدهد.

به امید دیدار. منتظر هستم که نظرات خود را برایم بفرستید.

با سپاس.  غضنفری

+ نوشته شده در  شنبه 16 تیر1386ساعت 14:1  توسط محمد غضنفری  | 

بررسی شرایط اکولوژیکی باتلاق از روی نمونه بازسازی شده

 

بهاره  ورمزيان(1)، آرزو  احدي(2)،   محمد غضنفری* (3)

 

1-  دبيرستان  قدس

2- پيش دانشگاهي  الزهرا

3- پژوهش سراي دكتر حسابي

* راهنما

 

چكيده:  میلیون ها سال پیش همراه با نابودی گروهی  گیاهان و جانوان و کناره گیری دریاها، اکوسیستم های جدیدی به نام باتلاق شکل گرفتند. باتلاق ها محل دفن  و تجزیه اجساد گیاهی و جانوری به کمک  ميكروارگانيسم هايي بود كه درلايه لايه باتلاق، متابوليسم هوازي يا بي هوازي دارند.  اين باكتري ها با شرايطي چون مقدار آب،‌PH ، شوري ، ‌خاك،‌ درجه ي حرارت و  حتي آب و هواي محيطي باتلاق سازگار شده اند.

 از اين بين مي توان به باكتري هاي متانوژن از سویه آركي باكتري ها اشاره داشت كه توليد گاز متان درباتلاق توسط آنها صورت مي گيرد . جهت بررسی چگونگی تشکیل باتلاق و مطالعه ساختار های زنده و غیر زنده آن مدل باتلاق شبیه سازی شد.

 

مقدمه : شواهد  نشان می دهد، شروع پيدايش باتلاق بین دو انقراض بزرگ گروهی،  یعنی حدود  320 ميليون سال پیش  بوده است.

بقاياي جانوری و گياهی  بر  روي بستري از گل قرار گرفته و این بستر اولين لايه باتلاق را تشكيل داد. آرام آرام و با قرار گرفتن اجساد جدید و همچنین رسوبات ناشی از بارندگی، فضای باتلاق ها گسترش یافت و لایه های جدیدی به آن اضافه شد. لایه هایی که هر کدام تاریخی از دوران های پیشین زمین شناسی را در دل خود نهفته داشته است. همیشه گرانش و چگونگی به درون کشیدن باتلاق سؤال برانگيز بوده است، اما هدف این  پژوهش بیشتر شناخت  لايه هاي يك باتلاق و عوامل موثر در تشکیل آن،  با ايجاد شرايط اكولوژيك و طبیعی در  يك باتلاق مصنوعي و پرورش فلور طبيعي باتلاق هاي واقعي بوده است . دست يابي به گاز متان مي توانست تأييدي براي صحت وجود ميكرواورگانيسم هاي مرسوم يك باتلاق باشد .

 

موادد و روش ها : براي ساخت مدل باتلاق به ترکیبات آلی و همچنین میکروارگانیسم های بی هوازی نیاز بوده است. این ترکیبات برای مطالعه و مشاهده بهتر در يك آكواريوم شيشه اي به عنوان جايگاه آماده سازي باتلاق قرار داده شدند.

لايه هاي تشكيل دهنده مدل از خاك ، سلولز گوارش نيافته ،‌ فضولات حيوانات اهلي،‌ قارچ ،‌جلبك ،‌آب ( فاضلاب، آب  شيرين و گلاب) تشکیل شده است. فاضلاب ها محل مناسبی برای رشد و تکثیر میکروارگانیسم های بی هوازی بوده اند. همچنین قارچ هایی که معمولاً در سطح باتلاق ها دیده می شوند پرورش داده شده و بر سطح باتلاق رشد داده شدند. با این که این بررسی در زمستان انجام گرفت، اما تلاش بر این بود که شرایط دمایی محیط به صورت بهینه و گرم باشد. بررسي ها و انجام امور پژوهشي به صورت روزانه در طول مدت 5 ماه در دفتر كار پروژه ثبت شده است.

 

 

نتايج : در مدت آماده سازی باتلاق، میکرو ارگانیسم های باتلاق به صورت پی در پی مورد مشاهده قرار می گرفتند تا از رشد انواع میکرو ارگانیسم های باکتریایی و تک سلولی اطمینان حاصل شود.  مشاهدات تکثیر مداوم باکتری ها و آغازیان باتلاق را تأیید می کرد. با افزایش نسبی این موجودات میکروسکوپی و افزایس متابولیسم آنها حباب هایي در  سطح مدل مشاهده شد که می توانست محتوی گاز متان باشد. این گمان با آتش زدن حباب ها تأیید شد.

PH  محيط باتلاق نيز تحت تأثير رشد ميكرو ارگانيسم ها قرار داشت. متابولیسم باکتری ها موجب تغيير PH  محیط و به دنبال آن تغییر رنگ لایه های باتلاق می شود،  به طوري كه مي توان افق هاي باتلاق را به خوبي ديد و تشكيل هوموس اسيدي را اثبات كرد .   

 

بحث و پیشنهاد: رشد فلور ميكروبي، ‌ايجاد هوموس اسيدی ،‌ بوي متصاعد شده از باتلاق و شعله ور شدن گاز درون حباب هاي سطحي در تاريخ 26/12/85  نشان از تکمیل پروژه می داد.  اين مدل از نظر گرانشي ،‌گاز متان و  فلور ميكروبي با نمونه هاي واقعی موجود تفاوتی زيادي نداشت. همچنین فرایند  فرو بردن اجسام به درون مشابه با نمونه های موجود در جهان بوده است.

با وجود چنین شرایطی به نظر می رسد که می توان از رشد و پرورش چنین میکرو ارگانیسم هایی در شرایط مشابه باتلاق گاز متان تهیه کرد. برای مثال فضولات دامداری ها می تواند به عنوان منبع تولید گاز متان مورد بهره برداری قرار گیرد. همچنین با بررسی بیشتر می توان امید داشت که این طرح بتواند راهگشای تبدیل بیابان ها به زمین های قابل کشت باشد.

 

منابع

 

1-  جغرافياي خاك ها : تأليف پرويز كردواني : دكتر محمد باي بوردي . انتشارات دانشگاه تهران . چاپ اول

2- خاك تشكيل وطبقه بندي ، تأليف دكتر ابراهيم كوهستاني . انتشارات دانشگاه تهران . چاپ سوم .

3- ميكرو بيولوژي عمومي : تأليف دكتر فريدون ملك زاده دكتر منوچهر شهامت . انتشارات دانشگاه تهران . چاپ دوم . 1383 .

4- ميكروب شناسي پزشكي جاوتز : تأليف جرج فردريك بروكس ، جانت باتل ،‌استيون مورس . با ترجمه دكتر محمد كريم رحيمي ، عميد اطهري و همكاران تهران : آييژ    1384. ويرايش بيست و دوم چاپ دوم .

5- زيست شناسي پيش دانشگاهي . چاپ پنجم 1385 . مؤلفان : محمدكرام الديني ،‌ بهروز شاهسون بهبودي ، وحيد نيك نام ، الهه علوي و سيّد علي آل محمد . 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 26 اردیبهشت1386ساعت 21:35  توسط محمد غضنفری  | 

کفهای جادویی

سمیرا رضایی(1)،  فاطمه اسماعیلی(1)؛  ماندانا فیاضی*(1)،  امیر رضا آخوند زاده*(2)

(1)   مدرسه دانش نیا

(2)    پژوهش سرای دکتر حسابی

* اساتید راهنما

چکیده:  صابون با کاربرد های ویژه از سالها پیش مورد استفاده قرار میگرفته است. قدرت پاک کنندگی و کیفیت صابونها یکسان نیست. گروهی پوست را نرم و گروهی  دیگر هنگام کاربرد پوست را زبر می کنند. با شناسایی عوامل موثر در کیفیت صابون و روشهای گوناگون صابون سازی، هفت صابون (صابونهای حمامی که گسترش بیشتری در کشور ما دارند) به عنوان نمونه انتخاب شده (صابونهای ۱الی۷ جدول۱) وکیفیت آنها بررسی شد. همچنین سه روش صابون سازی "سرد"، "چربی خنثی" و"جوشاندن مکرر" یک بار با پیه و بار دیگر با روغن زیتون مورد آزمایش و تجزیه و تحلیل قرار گرفت.  نتایج نشان داد که روش "چربی خنثی" روش مناسبتری برای تهیه صابون است،  زیرا فرایند صابونی شدن در این روش کاملتر انجام شده و صابون حاصلِ، کیفیت بالاتری دارد.

واژه های کلیدی: صابون- تاریخچه-  خاصیت پاک کنندگی -  فرآیندهای صابون سازی- عوامل موثر در کیفیت صابون- تاثیر چربی مصرفی.

مقدمه:  صابون یکی از قدیمی ترین ترکیبهای شیمیایی است و قدمتی 2000 ساله دارد. صابون برای اولین بارتوسط مردم روم  کشف و "ساپو"  نامگذاری شد. نام امروزی صابون“Soap” ازآن نام باستانی گرفته شده است. صابون تركيبي از نمکهای سدیم واسیدهای چرب بلند زنجیر می باشد و عوامل زیادی مانند: کل مواد چرب، عدد اسیدی، عدد صابونی، مقدار نمک صابون، رطوبت، لهیدگی و... در کیفیت آن موثر می باشند. مولکول صابون یک سر قطبی و یک سر ناقطبی دارد که سر قطبی آن با مولکولهای آب پیوند یون - دوقطبی و هیدروژنی برقرار کرده و سر ناقطبی آن نیز در روغن حل شده و سر کربوکسیلات را در محاصره لایه آبی قرار می دهد. دافعه بین بارهای مشابه، قطره های روغن را از بهم پیوستن باز می دارد و به این ترتیب امولسیون پایداری از روغن و آب به وجود می آید که می تواند از روی سطح جدا شده و باعث تمیزی شود.

روش کار:  در این پژوهش فرایند صابون سازی با استفاده از سه روش"چربی خنثی " ، " جوشاندن مکرر " و " سرد" یک بار با پیه و یک بار با روغن زیتون صابون انجام گرفت. در قسمت تعیین کیفیت نیز هفت صابون به عنوان نمونه انتخاب شده و"قليايي آزاد"، "پایداری"، "کل مواد چرب"، "عدد اسیدی"و "عدد صابونی" آنها تعیین شد.

روش ۱. روش چربی خنثی :

در این روش ابتدا ۱۲ گرم پیه را داخل بشر ریخته وضمن گرما دهی روی هیتر مرتب به هم زده می شود. در این ۱۰۰ سی سی محلول سود ۵∕۱مولار را آرام آرام  به آن افزوده می شود. بعد از۳ الی۴ساعت عملیات صابونی شدن خاتمه می یابد.

روش ۲. روش جوشاندن مکرر :

۱۵گرم پیه را در بشر ریخته و ۱۰۰ میلی لیتر الکل به آن افزوده می شود. بعد از اضافه کردن۲۰ میلی لیتر سود ۷ مولار به آن،  بشرروی حمام آبی حرارت داده می شود (در حین حرارت دادن، مخلوط مرتب هم می خورد). دوباره ۲۵ میلی لیتر آب مقطر در بشر ریخته و ۱۰ دقیقه حرارت داده می شود. سپس ۷۵ میلی لیتر محلول سیر شده نمک طعام به آن افزوده و بعد از هم زدن آن ، بشر در تشتک حاوی آب سرد گذاشته می شود. باید تا جدا شدن بخش جامد و مایع از یکدیگر صبر کرد. قسمت جامد به کمک قاشقک به بشر دیگری انتقال می یابد،۵۰ میلی لیتر آب مقطر به آن اضافه شده و ۵ دقیقه حرارت می بیند سپس بشر دوباره در تشتک قرار گرفته و قسمت جامد در قالب ریخته شده  تا خشک شود.

روش ۳. روش سرد :

به 14 گرم  پيه موجود در بشر، ۲۰ میلی لیتر سود ۴ مولار افزوده می شود ودر طول نیم ساعت  حرارت غیر مستقیم ، مخلوط مرتب هم می خورد. سپس در قالب ریخته و خشک می شود.

 

روش اندازه گیری قلیایی آزاد و کل مواد چرب :

به مواد چربی غیر محلول در آب که از تجزیه صابون با یک اسید معدنی به دست می آید، کل مواد چرب می گویند که شامل مواد غیر صابونی، گلیسریدها و هر نوع اسید رزین (علاوه بر اسیدهای چرب صابون) می شود. منظور ازقلیایی آزاد همان PH صابون می باشد.

 ۳ گرم از صابون نمونه را در بشر ریخته و ۱۰۰ میلی لیتر الکل خنثی  به آن اضافه می شود وبعد از  یک ساعت حرارت غیر مستقیم ، به ارلن منتقل شده و با هیدروکلریک اسید ۱∕۰مولار، درمجاورت فنل فتالئین تیتر می شود. با تقسیم حجم اسید مصرفی بر 10 ،  قلیایی آزاد نمونه به دست می آید . سپس به همان محلول چند قطره متیل اورانژافزوده و با هیدروکلریک اسید۱مولار تیتر می شود و با جایگذاری حجم اسید مصرفی در رابطه [۱] درصد چربی به دست می آید.

روش اندازه گیری عدد اسیدی:

عدد اسیدی یک ماده چرب  مقدار میلی گرم پتاسی است که برای خنثی کردن اسیدهای چرب آزاد یک گرم ماده چرب به کار می رود. 

                                                                                     

۵۰ میلی لیتر الکل در یک ارلن ریخته و به مبرد وصل می شود تا بجوشد، سپس چند قطره فنل فتالئین به آن اضافه شده

و با سود۱ /۰مولار تیتر می شود تا رنگ پوست پیازی حاصل شود، بدین ترتیب الکل خنثی تهییه می شود. سپس ۲گرم از نمونه به الکل خنثی اضافه شده و دوباره حرارت می بیند تا نمونه کاملاً حل شود سپس محلول از مبرد خارج شده و چند قطره فنل فتالئین به آن اضافه می شود و با سود ۱∕۰ مولارتیتر شده تا رنگ صورتی حاصل شود.

با جایگذاری حجم اسید مصرفی در رابطه [۲] عدد اسیدی صابون به دست می آید.

روش اندازه گیری عدد صابونی : عدد صابونی مقدار پتاسی (بر حسب میلی گرم) است که برای صابونی نمودن یک گرم ماده چرب به کار می رود.

۲گرم نمونه در یک بالن ۲۵۰ میلی لیتری ریخته شده و به آن ۲۵ میلی لیتر پتاس الکلی ۵∕۰مولار اضافه می شود. سپس به مبرد وصل شده و برای یک ساعت حرارت می بیند[شکل۱و۲]. سپس از مبرد جدا شده و یک میلی لیتر فنل فتالئین به آن اضافه شده [شکل۳] وبا اسید کلریدریک ۵∕۰ مولارتیتر می شود[شکلهای۴و۵ و۶]. یک نمونه شاهد هم قرار داده می شود. با جایگذاری حجمهای اسید مصرفی در رابطه[۳] عدد صابونی نمونه به دست می آید.

 روش تعیین پایداری صابون:

پایداری صابون یعنی، صابون بعد از مدتی قرار گرفتن در آب، سطح صاف اولیه خود را حفظ کرده و از قسمتهای مختلف ترک نخورد. برای تعیین پایداری ، قالب کوچکی از نمونه بعد از یک ساعت قرارگرفتن در آب بشر، از آب خارج شده و به مدت یک شبانه روز به همان حالت در محیط قرار می گیرد تا خشک می شود.

آزمایشها چهار بار تکرار شده و پس از محاسبه خطا نتایج نهایی آزمایشها در جدول۱ نشان داده شده است.                                                                                           

نتایج:  بعد از تست صابونها مشخص شد که در  روش "چربی خنثی " فرایند صابونی شدن کاملتر انجام شده و صابون حاصل کیفیت و پایداری بهتری داشته است. در قسمت دوم آزمایشها نیز صابون نمونه ۱ کیفیت بالاتری داشت[ جدول۱]. در آزمایشهای تعیین پایداری نیز همه صابونهای نمونه سطح صاف اولیه خود را حفظ کرده و هیچ کدام از قسمتهای مختلف ترک نخورده بودند. 

                                                                   

پیشنهاد:  در آخر به مسولان سازمان تعیین کیفیت توصیه می شود که کارخانجات را موظف نمایند تا بر روی بسته بندی صابون عوامل موثر در کیفیت صابون را همراه با مقادیر دقیقی که در آزمایش کنترل کیفیت کارخانه اندازه گیری شده، درج نمایند تا مردم با آگاهی بیشتری صابون مورد نیاز خود را خریداری نمایند.

تشکر و قدر دانی: بدینوسیله ازخانم پروین کیانی مدیریت محترم مدرسه دانش نیا، خانم ماندانا فیاضی، آقای امیر رضا آخوند زاده وهمه عزیزانی که در انجام این پروژه ما را یاری نموده اند سپاس گذاري مي كنيم.

 

 منابع  :

 ۱-- شیمی و اجتماع  - دکتر محمد رضا ملاردی و احمد نصیر احمدی – انتشارات مبتکران.

.2

۲--شیمی آلی عملی – دکتر ابوالحسن شیخ – انتشارات جهاد دانشگاهی.    

۳-- com www.Kimiagari.blogfa. وبلاگ شخصی جناب آقای حشمت السادات هوشمند، دبیر بازنشسته شیمی.

۴-- http ://www. Roshd.irسایت وزارت آموزش و پرورش ، شبکه ملی دانش آموزان ایرا نی.

۵-- مسولان تعیین کیفیت کارخانه صابون ابریشم و خانم براتی فوق لیسانس شیمی آلی.

۶--گزارش علمی پروژه "کفهای جادویی"

 

 

 

ارجاعات:

رابطه[۱] فرمول درصد چربی صابون:

                             درصد چربی =   وزن نمونه/V۲۲۶۵۷ /

   

رابطه [[۲  فرمول عدد اسیدی بر حسب پتاس:   

                            عدد اسیدی=وزن نمونه // ۶۱∕۵× مصرفی سود۱∕۰مولار

 

رابطه[۳] فرمول عدد صابونی:

                          عدد صابونی =   وزن نمونه// (مصزفی نمونه – مصرفی شاهد) ×۰۵∕۲۸

 

علامت // به معنی تقسیم می باشد.

 

+ نوشته شده در  سه شنبه 25 اردیبهشت1386ساعت 22:32  توسط محمد غضنفری  | 

اصول ایمنی و کار در آزمایشگاه

یکی از برنامه های پژوهش سرا  در سال جدیدء موضوع احیاء آزمایشگاه بود. به همین دلیل هم کارشناسان پژوهش سرا تلاش کردند که به آزمایشگاه های مدارس سرک بکشند و برنامه کاری آزمایشگاه های هر مدرسه را بررسی کنند. از طرفی بسیاری از پروژه های علمی نیاز به کار در محیط آزمایشگاه و یا کارگاه داشتند. برای همی لازم دیدیم چند توصیه در مورد شرایط کار در آزمایشگاه را برای دانش آموزان و همکاران دبیر یادآور شویم. اولین شرط کار در آزمایشگاه حفظ ایمنی و سلامت شماست.

 

الف)هر آزمايشگاه بايد مجهز به مدلهاي مختلف كپسولهاي اطفاء حريق و جعبه كمك هاي اوليه باشد.

ب) همواره محل جعبه كمك هاي اوليه و كپسولهاي آتش نشاني را به خاطر داشته باشيد.

ج) هنگام رو برو شدن با يك سانحه خون سردي خود را حفظ كنيد. تنها يك تصميم منطقي مي توان  شما را در آن موقعيت كمك كند.

د) هر حادثه اي را به مسئول آزمايشگاه گزارش دهيد. بعد از حادثه در صورت نياز به پزشك مراجعه نماييد.

ه) روش مناسب براي درمان هر حادثه را آموزش ببينيد. براي مثال:

 در صورت پاشيدن هر ماده به داخل چشم:  اولين و منتقي ترين كار شستن چشم با آب فراوان است. آب را بايد از سمت بيني وارد چشم كرد تا چشم ديگر آلوده نشود. نبايد از مواد شيميايي ديگر براي خنثي كردن اثر ماده اول استفاده كرد پلكها را بايد باز نگه داشت و در صورت استفاده از لنز سريع آنها را خارج كرد. در صورت ادامه ناراحتي مراجعه به چشم پزشك ضروري است.

 

 در مورد مسموميت هاي لازم است نام عامل مسموميت كننده را بدانيد. مسموم را نبايد وادار به استفراغ كرد. به مسمومي كه با يك ماده سوزاننده دچار مسموميت شده در صورتي كه بهوش است هر از چند گاهي آب بخورانيد.

 

در سوختگي ها در درجه اول محل سوختگي را با يك گاز استريل بايد پوشاند. سعي نكنيد لباس را از پوست سوخته جدا كنيد. به جاي استفاده از انواع پمادها بهتر است مسدوم را سريع به پزشك برسانيد.

 

و) براي خاموش كردن آتش از كپسول ويژه آن استفاده كنيد. موارد مصرف هر كدام از كپسولهاي CO2 , آب و پودر را به خاطر بسپاريد.

+ نوشته شده در  دوشنبه 10 اردیبهشت1386ساعت 23:11  توسط محمد غضنفری  | 

نیم نگاهی به بوستان چیتگر


بوستان چيتگر با مساحتی نزدیک به 950 هكتار، از ديرباز مركز جذب جمعيت تهران و شهرک های پیرامون آن، برای گذراندن یک روز به یاد ماندنی بوده است. اما به انگیزه های گوناگون بهره برداري همیشگی از آنها ميسر نبوده. اين پارك از دیدگاه گیتاشناسی، در غرب تهران و در کناره آزاد راه كرج جای گرفتهاست. این بوستان از جنوب به اتوبان و خط متروي تهران ـ كرج، از شمال به اتوبان رسالت و از باختر به پيكان شهر و باغ گياه شناسي محدود است . پيش بيني درياچه مركزي منطقه 22 با حوزه كلي به مساحت 355 هكتار (حوزه آبگير درياچه كمتر از 100 هكتار مي باشد) و گنجايش 35 ميليون متر مكعب آب در طرح ساماندهي شهر تهران در كنار بوستان جنگلي چيتگر، مي تواند در آينده بزرگترين تفرجگاهي درون شهري تهران را پدید آورد. بوستان چيتگر بزرگ‌ترين بوستان جنگلي استان تهران به شمار مي آيد كه روزهاي تعطيل جنب و جوش ویژه ای بر آن فرمان روا است. تا کنون از زندگی ‌وحش در اين بوستان جنگلي خبري نبود. اما به تازگی روابط عمومی شهرداری منطقه 22 تهران گزارش داده که با انگیزه آشنایی شهروندان با شیوه زندگی جانوران وحشی ، چندین راس قوچ و میش از گونه لارستان رادر بوستان جنگلی چیتگر پرورش خواهد داد. جایگاه نگهداری جانوارن در بوستان چیتگر به ویژه قوچ و میش با دریافت پروانه جابجایی و نگهداری از سازمان حفاظت محیط زیست بوده ونگهداری جایگاه نیز طی قراردادی به كانون حیات وحش ایران واگذار شده است. وضعیت بهداشتی و سلامت جایگاه نگهداری حیوانات در بوستان چیتگر، اصولی و همگام با استانداردهای اعلام شده کسانی است که با این اصول آشنایی دارند و امكان انتقال بیماریهای یکسان میان انسان و دام دراین محیط وجود ندارد واز سویی نگهداری و پرورش این گونه وحشی ( قوچ ومیش ) به شیوه ای است كه برای بار نخست در كشور و دومین بار در سطح جهان شاهد سه قلوزایی این حیوان ها بودند. همچنین شانس برخورد فیزیكی بین انسان و حیوانات در این بوستان نیز نزدیک به صفر می باشد ، چرا كه بازدید شهروندان بطور غیر سرراست وبا فاصله دست کم 30 متر انجام می گیرد.

توی بوستان چشم اندازهای گوناگونی توجه افراد رو به خودش جلب می کنه. یکی از تکراری ترین مشکل ها که همیشه هم وجود داشته، پاکیزگی بوستان بوده. با شرمساری باز هم بیننده آدمهایی هستیم که اگر چه خیلی اتو کشیده هستند، اگر چه نمایی تمیز، لباسهایی خوشگل، ماشین هایی شیک و عینکهایی گران بها دارند، اما فرهنگ ندارند. یعنی این که .... مورد دیگه که بعضی ها دوست دارند که درب خودروشون رو باز بذارند و توی یک فضای عمومی موسیقی مورد علاقشون رو با صدای بلند بشنوند. اگر چه ما همگی موسیقی رو دوست داریم ، اما این پرسش به ذهن میرسه که اگر واقعاً کسی نخواد موسیقی اونها رو گوش کنه باید چی کار کنه. آیا گروهی حاضر نیستند به دیگران حق بدند که بتونند از آرامش پارک استفاده کنند. اون هم در فضایی فشرده از خونواده ها و نه مکانی باز با پراکندگی جمعیت. و آیا لازم هست که حتماً یکی بره و به اونها بگه که لطفاً صدا رو کمتر کنید و یا این که مأمور پارک با توهین از اونها بخواد که خاموشش کنند.
یه کم هم دلم برای بعضی درخت ها سوخت. آخه بعضی از اونها دور از دسترس بودند و به نظر میرسید که مدتهاست آب نخوردند. بعضی از اونها دچار سندرم کم آبی مفرط شده بودند و داشتند از بین می رفتند.

+ نوشته شده در  دوشنبه 10 اردیبهشت1386ساعت 23:5  توسط محمد غضنفری  | 

مفهوم پژوهش علمی

 

پژوهش  علمی عبارت است از تلاش کاوشگرانه ای که با شیوه ای ویژه ، به طور نظام یافته و با هدف کشف مجهولی،  به منظور گسترش گستره شناخت  بشر انجام شده و شناخت حاصل از آن مصادیق و مابه ازای خارجی داشته باشد.  این تلاش پژوهشی  می تواند در بیشتر دامنه های  شناخت بشر ، همانند  دانش های  مادی ( فیزیک ) ،  انسانی و علوم الهی و فرا سرشت (متافیزیک) انجام پذیرد و چنانچه گروهی می پندارند، پژوهش  علمی تنها  در گستره علوم طبیعی مفهوم ندارد. در واقع  باید گفت که این گونه اندیشه شاید  از مشرب تجربه گرایی مایه می گیرد و فاقد ارزش و اعتبار است . چرا که نمی توان تحقیقاتی را که با رعایت موازین  علمی در حوزه های علوم انسانی و اجتماعی انجام شده و شناخت حاصل از آن ما به ازای خارجی دارد را،  خالی از ارزش علمی دانست و تنها به دلیل وابسته بودن  آن به حوزه انسانی و اجتماعی از علمی بودن آن را منکر شد.

مشخصات پژوهش علمی

هر تحقیق علمی دارای مشخصاتی به شرح زیر است.

آداب و تشریفات تحقیق علمی

پژوهش  علمی آداب ویژه خود را دارد و نمیتوان آن را به صورت ذهنی  انجام داد. در این نوع تحقیقات،  پژوهشگر باید پرسشی  را که برای بررسی انتخاب می کند،  مورد ارزیابی  همه جانبه قرار دهد. سپس برای انجام آن ، طرح تحقیقی مناسبی تهیه کند که پرسش در آن بخوبی تعریف شده  و فرضیه های آن به درستی تدوین و روش های گرد آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل آن مشخص شده باشد و از همه مهمتر در پایان کار نسبت به تدوین گزارش تخقیق و انتشار آن اقدام گردد. به طو رکلی چنین طرحی باید شامل  تمام فعالیت ها و عناصری باشد که فرایند پروهش  را به صورت نظام یافته یا سیستماتیک علمی سازد.

توسعه قلمرو معرفت

پژوهش  باید مطالب تازه ای را کشف نموده  و بر حجم دانش و معرفت بشر بیفزاید و دانش  او را افزایش دهد. در واقع  پژوهش باید ناشناخته ای  را برای بشر شناسایی کند  و مجهولی  رامعلوم گرداند. در یک تحقیق  علمی باید نتایجی بدست آید  که  یا منجر به ارزیابی نظریه های موجود شود  یا نظریه ها و قوانین علمی و پرسش های  جدیدی  را  ارائه نماید و  یا مجهولی را برای اولین بار معلوم کند.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 9 اردیبهشت1386ساعت 21:37  توسط محمد غضنفری  |