پژوهش سرا ی دانش آموزی دکتر حسابی در یک نگاه

وحيد عصری ملکی

ضرورت ایجاد پژوهش سرا

ایجاد شرایط و امکاناتی که رشد و پرورش خلاقیت ها و ارتقای دانائی و توانائی دانش آموزان را به تناسب استعدادها و علائق آنان فراهم نماید یکی از اهداف اصلی آموزش و پرورش است، تحقق این هدف با توجه به نوع علایق و تفاوت توانمندی های دانش آموزان و نیز کثرت جمعیت  دانش آموزی کشور مستلزم دسترسی به ظرفیت های مناسبی از امکانات و منابع است، کلیه محدودیت های موجود عمدتاً انجام برنامه های اساسی و مبتنی بر گستره استعدادها و تفاوت های فردی دانش آموزان را با مشکل مواجه می نماید، به گونه ای که درعمل، رویکرد برنامه ها به پوشش عمومی دانش آموزان معطوف می گردد، بدین جهت برنامه‌ریزان و مدیران و مجریان برنامه‌های آموزش و پرورش در تعامل با دانش‌آموزان با نیازهائی از آنان مواجه می‌شوندکه امکانات موجود قادر به تامین آنها نیست، لذا ایجاد زمینه ای علاوه بر شرایط موجود برای افراد علاقمند و مستعدی که با روحیه تحقیق وپژوهش در تعمیق و توسیع آموخته های خود اهتمام دارند امری ضروری به نظر می رسد. تاسیس پژوهش سراهای دانش آموزی به عنوان یکی از راهکارها برای تامین هدف فوق در نظر گرفته شده است.

سابقه در شهر قدس:

زمینه ایجاد پژوهش سرای دانش آموزی در سال 1379 با راه اندازی انجمن های علمی فیزیک در منطقه ایجاد شد و در سالهای بعد گروه های شیمی و زیست شناسی نیز در انجمن فعالیت خود را شروع نمودند. در سال 1383 با توجه به بخشنامه وزارتی مبنی بر ایجاد پژوهش سراهای دانش آموزی " پژوهش سرا ی دانش آموزی دکتر حسابی" به طور رسمی فعالیت خود را شروع نمود. دانش آموزان با عضویت در پژوهش سرا می توانند از برنامه هائی که در این مجموعه اجرا  می‌گردد بهره مند گردند. گروه های علمی که در پژوهش سرای دانش آموزی دکتر حسابی فعال بوده و به هدایت دانش  پژوهان می پردازند به اين شرح  می باشند:گروه زیست شناسی - گروه شیمی - گروه فیزیک - گروه الکترونیک - گروه مکانیک - گروه زمین شناسی و جغرافیا - گروه نجوم - گروه هدایت المپیاد – گروه انرژی های تجدید پذیر - گروه ریاضی

موارد زير نشان دهنده برخی از فعاليتها و خدمات پژوهش سرای دانش آموزی دکتر حسابی است:

 - عضو گیری از دانش‌آموزان جدید علاقمند

- ایجاد پروژه های علمی در زمینه های مختلف

- برگزاری دوره های پژوهشی

- استفاده از راهنمائی کارشناسان در جهت اجرای پروژه‌ها

- برگزاری مسابقات علمی- آزمایشگاهی- مقاله نویسی

- برگزاری دوره ویژه مدیران و دبیران

- برگزاری نمایشگاه علمی– هنری " عکس، داستان، شعر، کاریکاتور، گرافیک و..."

- بهره مندی دانش آموزان از سایت کامپيوتر

- بهره مندی دانش آموزان از کتابخانه

- بازدیدهای علمی

- رصد های نجومی

- هدایت و راهنمائی دانش آموزان جهت شرکت در المپیادها

- هدایت و راهنمائی دانش آموزان جهت شرکت در جشنواره های علمی

- معرفی دانش آموزان به مراکز علمی در جهت انجام پروژه ها

گزارش مسابقات آزمایشگاهی فیزیک

[نوشته آقای لقایی]

مقدمه:

با هدف ایجاد شوق و انگیزه لازم در فراگیری علم، تقویت روحیه جستجوگری و ارزش گذاری به مفاهیم آزمایشگاهی، مسابقه ای با عنوان "مسابقه آزمایشگاهی فیزیک" در پژوهش سرای دانش آموزی دکتر حسابی طراحی شد و طی بخشنامه ای در تاریخ 29/9/85   به اطلاع دانش آموزان مدارس رسید. این مسابقه در دو بخش مسابقه علمی و مسابقه سالنی به اجرا در آمد.

بخش مسابقه علمی:

طی بخشنامه ای از آموزشگاهها خواسته شد تا از هر مدرسه یک تیم سه نفره دانش آموزی تشکیل دهند تا میله های از جنس های مختلف را با پارچه ها یا الیاف با جنس های مختلف مالش داده و به ذره های کاغذی ریز ( کاغذهای پانچ شده) نزدیک کنند تا بیشترین حالت جذب ذره انجام شود، سپس این وسائل را برای روز مسابقه به محل آزمایش بیاورند.

روز 29/9/85  راس ساعت 13 تعداد 45 دانش آموز از 15 آموزشگاه متوسطه شهرقدس به دبیرستان عاشورا ( محل اجرای مسابقه) آمدند.

مسابقه همزمان با کنترل 7 نفر از داوران مسابقه اجرا شد و ذره های جذب شده توسط هرگروه در پاکت های پلاستیکی تحویل داوران مسابقه شد.

داوران مسابقه در حین اجرای بخش سالنی، جدولی از جرم ذره های جذب شده توسط هر گروه را از طریق ترازوی دیجیتال با دقت 01/0 گرم تهیه کردند.

رتبه های اول تا سوم به ترتیب زیر است:

رتبه اول: دبیرستان هدی (1) / " پریسا رحیمی، ولی پور، الهام ابراهیمی"

رتبه دوم:  دبیرستان ابوتراب / " محمدامین ستاریان، علیرضا رحمانی، حسین احمدی" 

رتبه سوم: دبیرستان تربیت (1)/ " آزاده شاهمرادی، مریم لطفی، لیلا روئیتوند"

بخش مسابقه سالنی:

این مسابقه در ساعت 14 با حضور تیم های منتخب مدارس و شرکت تقریبی 150 دانش آموز در دبیرستان عاشورا و در سالن اجتماعات اداره اجرا شد. در این بخش چهار آزمایش جالب فیزیک به صورت مسابقه توسط دانش آموزان به اجرا در آمد.

آزمایش عایق و یخ:

در این آزمایش 5 دانش آموز شرکت کردند، به هر دانش آموز یک قطعه یخ داده شد تا با روش ابتکاری خود از ذوب سریع آن بکاهد. دانش آموزان ابتکارهای جالبی از خود بروز دادند. باقی مانده یخ ها از دانش آموزان تحویل گرفته و توزین شد.

آقای محمدامین ستاریان از دبیرستان ابوتراب که یخ را در پلاستیک مشکی نگه داری کرده بود برنده این مسابقه اعلام شد درحین اجرای این آزمایش مجری مسابقه ابتکار دانش آموزان را با دانش آموزان حاضر در سالن به بحث گذاشتند.

آزمایش تشدید:

در این آزمایش سه آونگ به یک نخ افقی آویزان بود، داوطلب باید بدون دست زدن به آونگ سمت چپ آن را به نوسان در می آورد. چند داوطلب آزمایش هائی را اجرا کردند ولی به نتیجه نرسید.  خانم پریسا محمدزاده  از دبیرستان عاشورا (2) با به نوسان در آوردن آونگ مشابه که در سمت راست بود آونگ سمت چپ را بدون دست زدن و با استفاده از پدیده تشدید به نوسان در آورد، این آزمایش نیز توسط مجری با دانش آموزان داخل سالن به بحث گذاشته شد. 

نخ و جرم:

مطابق شکل2 داوطلب باید نخ پائینی را به گونه ای بکشدکه نخ بالائی پاره شود. این آزمایش هم پس از انجام ناموفق چند داوطلب توسط خانم شکوفه غلامی از دبیرستان  هدی (1)  به موفقیت رسید.

خط کش و روزنامه:

داوطلب باید خط کش 50 سانتی متری پلاستيکی را روی میز قرار می‌داد،  با یک ضربه بشکند به طوری که حدود 10 سانتی متر آن جدا شود.در این آزمایش دانش آموز می توانست از روزنامه هم استفاده کند.

این آزمایش پس از چند آزمایش ناموفق توسط آقای بهنام آجرلو از دبیرستان خوارزمی  به موفقیت رسید. در هر یک از این آزمایشها علت علمی پدیده  نیز توسط مجری تشریح می شد. دانش آموزان با ابراز هیجان و مشارکت خوب خود در بحث ها و تشویق های بسیار از این مسابقه استقبال کردند.

در پایان به کلیه برندگان مسابقه جوائزی تقدیم شد.

2 مطلب دیگر

دو مطلب دیگر هم آماده است که در دسترس من نیست تا روی وبلاگ بگذارم. یکی گزارش مسابقه فیزیک که توسط آقای لقایی و خانم علیزاده تهیه شده و دیگری معرفی پژوهش سرا که آقای عصری نوشته است.  حجم مطالب بیش از یک شماره است و در جلسه فردا در مورد حذف برخی از مطالب یا کوتاه شدن آنها تصمیم خواهیم گرفت.

پی نوشت: مطالب فوق را گرفتم٬ که ملاحظه می فرمایید.

مطالب پیش شماره نخست

در شش پست زیر مطالب پیش شماره نخست منتشر می شود تا همکاران محترم آنها را ملاحظه فرموده و اظهار نظر نمایند.  برای آنکه فقط مطالب پیش شماره نخست را ببینید بر روی لینک آن در ستون سمت چپ در قسمت آرشیو موضوعی کلیک کنید.

سرمقاله

پويا ، نشريه پژوهش سرای دانش آموزی شهر قدس است، که از اين پس در طول سال تحصيلی به صورت ماهنامه منتشر خواهد شد. اين نشريه علاوه بر انتشار اخبار و گزارش فعاليتهای پژوهشی در منطقه و انتشار جدول زمانی  برنامه های پژوهش سرا، توجه زيادی به گسترش فرهنگ نوشتن مقالات علمی در ميان دانش آموزان خواهد نمود و با چاپ دست نوشته های دانش آموزان در اين راه تلاش می نمايد.

نسخه کاغذی پويا با همکاری مديران و رابطان خود در مدارس مقطع متوسطه توزيع خواهد شد. اين نشريه علاوه بر انتشار کاغذی به صورت الکترونيکی نيز منتشر خواهد شد که از طريق پايگاه وب نشريه در دسترس همگان قرار دارد. در اين پايگاه امکان دسترسی به تصاوير، فيلمها و پيوندهای مرتبط با مطالب نيز فراهم خواهد شد. آرشيو نشريه بر روی پايگاه نيز، دسترسی به مطالب شماره های قبل را آسان می نمايد.

پويا برای دستيابی به اهداف خود  نياز به راهنمايي و همراهی دبيران و دانش آموزان منطقه دارد و آمادگی خود را برای همکاری با علاقمندان اعلام می نمايد. اميد است تا استمرار در انتشار پويا به گسترش فرهنگ تحقيق و پژوهش کمک نمايد.

چگونه برای پويا مقاله بنويسيم؟

قسمت اول –  بخشهای يک مقاله

در اين مجموعه نوشته تلاش می شود تا راهنمای مختصری برای نوشتن مقاله های دانش آموزی تدوين شود. در قسمت اول بخشهاي‌ مختلف‌ يك‌ مقاله‌ را معرفی نموده و در مورد اينكه‌ هر بخش معمولا شامل چه‌ مطالبي می گردد، بحث می شود.

1-      عنوان: عنوان‌ مقاله‌ به‌ خواننده‌ مي‌ گويد كه‌ مقاله‌ راجع‌ به‌ چه‌ مطلبي‌ است. عنوان‌ بايد کوتاه، دقيق‌ و پرمحتوا بوده و بيش از ده کلمه نباشد.

2-      نويسندگان: نام نويسندگان را در بالای مقاله و در خط بعد، آدرس نويسنده اول را بنويسيد، آدرس می تواند نام محل تحصيل باشد. بهتر است که آدرس ايميل نويسنده مقاله نيز، بعد از اسمها بيايد. در صورت نياز، عنوان نويسندگان را در انتهای مقاله بياوريد.

3-      چکيده: چكيدة‌ مقاله‌ قسمتي‌ است‌ كه‌ خواننده‌ بعد از جذب‌ شدن‌ توسط‌ عنوان‌ مقاله‌ به‌ آن‌ نگاه‌ كرده‌ و آنرا مي‌خواند. چكيده‌ بايد خلاصه ای از مطالب عنوان شده در مقاله‌ و حاوي‌ مطالب‌ اصلي‌ و مهمترين‌ يافته‌ هاي‌ مقاله‌ باشد. نبايد در چكيده‌ مطالبي‌ را بيان‌ نمود كه‌ در مقاله‌ نيامده‌ است‌. چهار جزء اصلي‌ هر چكيده‌ عبارتند از:

- يافته‌ هايتان‌ ، يا چيزي‌ كه‌ قصد يافتن‌ و انجام‌ آنرا داشته‌ايد.

- اگر روشهاي‌ بكار برده‌ شده‌ در كار تحقيقي‌ جالب‌ هستند توضيحي‌ راجع‌ به‌ آنها ذكر كنيد در غير اينصورت ‌لزومي ‌ به‌ اينكار نيست‌.

- نتايج‌ اصلي‌ كار را همراه‌ با مقادير اصلي‌ آنها ذكر كنيد. هرگز نبايد از توصيفات‌ مبهم‌ استفاده‌ نمائيد.

- تعبير و تفسيري‌ از نتايج‌ را براساس‌ اهميت، كاربرد و استنباط‌ آنها ذكر نمائيد.

هر يك‌ از موارد فوق‌ را حداكثر در چند جمله‌ ذكر نماييد. در چكيده‌ از اشكال‌ و جداول‌ استفاده‌ ننموده‌ و به‌آنها و يا هر منبع ديگری آدرس‌ ندهيد. مطالب چکيده نبايد بيش از صد کلمه باشد.

4-      مقدمه: در مقدمه‌ بايد به‌ اين‌ سوالات‌ پاسخ‌ دهيد: مساله چيست؟ چرا بايد مساله حل شود؟ ديگران برای حل آن چه کرده اند؟ من چه کاری برای حل آن انجام داده ام؟ خواننده بعد از خواندن مقاله چه چيزی بايد ياد بگيريد؟

اگر مقدمه‌اي‌ بخواهد پاسخ‌ گوي‌ سؤالات‌ فوق‌ باشد بايد دربرگيرنده سه‌ بخش‌ زير‌ باشد:

الف‌ ـ زمينه‌ انجام‌ اين‌ تحقيق‌ در گذشته، كه‌ به‌ خواننده‌ اين‌ اجازه‌ را مي‌دهد تا كار حاضر را مورد نقد و بررسي‌قرار دهد.

ب‌ ـ خلاصه‌ اي‌ از منابع‌ و كارهاي‌ تحقيقي‌ موجود در اين‌ زمينه‌ كه‌ شما را به‌ انجام‌ اين‌ تحقيق‌ راهنمايي‌ نمود.

پ‌ ـ توضيح‌ واضحي‌ از حقايق‌ و يافته‌هاي‌ كارتان‌ كه‌ آنها را در متن‌ شرح‌ خواهيد داد.

در اين‌ قسمت‌ بايد تئوري‌ تحقيق‌ و دلايل‌ منطقي‌ جهت‌ اثبات‌ تئوري‌ و نتايج‌ بدست‌ آمده‌ را ارائه‌ دهيد .توضيحات‌ مربوط‌ به‌ آزمايشات‌ را در جاي‌ خودش‌ ذكر نمائيد در اينجا توضيح‌ دهيد كه‌ چطور فرضياتتان‌ درمورد انجام‌ كار شكل‌ گرفت‌. بطور خيلي‌ خلاصه‌ كارهاي‌ انجام‌ شده‌ قبلي‌ درباره‌ موضوع‌ مورد نظرتان‌ را مرورنمائيد. بياد داشته‌ باشيد كه‌ براي‌ ارائه‌ هر مطلب‌ منبعي‌ را ذكر كنيد. مقدمه‌ بايد كوتاه‌ باشد.

5-      بخش اصلی: در قسمت اصلی مقاله به شرح کاری که انجام داده ايد، بپردازيد. اين شرح شامل مواد مورد استفاده، روش انجام کار و آزمايشهای انجام شده به همراه نتايج آنها می باشد. معمولاً اين بخش شامل تعدادی تصوير، جدول و نمودار است که همه آنها می بايست شماره گذاری شده و در متن مورد اشاره قرار گرفته باشند. در قسمت دوم اين نوشته، توضيحات بيشتری در مورد اين بخش ارايه خواهد شد.

6-      بحث و نتيجه گيری: در اين‌ قسمت‌ بايد به‌ سوالاتي‌ مانند : " نتايج‌ كار من‌ چه‌ معنايي‌ دارند ؟ و تعبير و تفسير آنها چيست‌ ؟" پاسخ‌ دهيد. اين‌ قسمت‌ عميق‌ترين‌ و متفكرانه‌ ترين‌ قسمت‌ مقاله‌ است‌ و بسيار مورد توجه‌ و علاقه‌ خوانندگان‌ مقاله‌ مي‌باشد. از اين قسمت‌‌ براي‌ توجيه‌ و تعبير نتايج‌ كارتان‌ استفاده‌ كنيد، بخصوص‌توجه‌ خاصي‌ را به‌ فرضيات‌ و يا حقايقي‌ كه‌ در قسمت‌ مقدمه‌ مد نظر داشته‌ ايد، مبذول‌ نمائيد. در اين‌ قسمت‌ بايد نتايج‌ كارتان‌ را براي‌ خوانندگان‌ توجيه‌ نمائيد، تا آنها بتوانند معني‌ يافته‌ها را درك‌ كنند. با توجه‌ به‌ تحقيق‌ انجام‌ شده‌ توصيه‌ و پيشنهاد ارائه‌ دهيد. علاوه‌ بر اين‌ با توجه‌ به‌ كارتان‌ بايد موضوعات‌ بعدي‌ و ساير كارهايي‌ را كه‌ مي‌توان‌ در اين‌ باره‌ براي‌ تحقيقات ‌بيشتر انجام‌ داد، ذكر نمائيد. نام اين بخش را می توانيد فرضيه های جديد و ادامه پژوهش بگذاريد.

7-      مراجع: کليه منابعی که در انجام تحقيق از آنها استفاده شده است و به مطالب آنها در متن مقاله اشاره شده، در اين بخش فهرست می شوند.

مقاله " اندازه گيری نقطه جوش آب و تاثير متغيرهای مختلف بر آن " که نتيجه تحقيق چند نفر از دانش آموزان در پژوهش سرای دکتر حسابی است،  در اين شماره ماهنامه منتشر شده است که نمونه خوبی از يک مقاله دانش آموزی است.

در قسمتهای بعدی اين نوشته در مورد  "روش نوشتن يک مقاله تحقيقی"  بحث خواهد شد.

اندازه گيری نقطه جوش آب و تاثير متغيرهای مختلف بر آن

ساناز حقيقی، الهام قره داغی، مريم قلی زاده¹، طرلان عليزاده، اميررضا آخوندزاده²

^[e-mail]

چکيده: در اين مقاله تاثير متغيرهای مختلف بر نقطه جوش مايع با آزمايش بر روی آب و محلول های مختلف آن بررسی شده است. همچنين تاثير ميدان مغناطيسی و افزايش فشار سطح سيال نيز مورد بررسی قرار گرفته است. آزمايش ها به دو روش مختلف انجام گرفته و نتايج نشان دهنده آن است که افزايش ترکيبات محلول در آب، اعمال ميدان مغناطيسی و افزايش فشار سطح سيال باعث افزايش نقطه جوش می شود.

مقدمه: نقطه جوش يک مايع درجه حرارتی است که در آن فشار بخار مايع برابر با فشار وارد شده به سطح مايع می شود. در اين درجه حرارت مولکولهای مايع تبديل به بخار شده و به صورت حباب به سمت سطح سيال حرکت می کنند. [1] نقطه جوش نرمال يک مايع دمايي است که در آن فشار بخار مايع برابر يک آتمسفر باشد. [2] اگر فشار وارده به سطح سيال افزايش يابد نقطه جوش مايع افزايش می يابد و برعکس. به عنوان مثال نقطه جوش مايعات در ارتفاعات کره زمين که فشارجو کمتر است، کمتر از نقطه جوش آنها در مجاور سطح درياست. پرسشی که مطرح می شود اين است که آيا با افزودن مواد مختلف به يک مايع نقطه جوش آن تغيير می کند؟ و تاثير ميدان مغناطيسی بر آن چيست؟ پيش بينی پژوهشگران اين بود که افزودن مواد مختلف به آب خالص و افزايش فشار سطح سيال باعث افزايش نقطه جوش شده و اعمال ميدان مغناطيسی تغييری در نقطه جوش بوجود نمی آورد.

آزمايشها: در اين پژوهش اندازه گيری نقطه جوش مايع با دو روش انجام شده است. در روش اول (شکل1) لوله آزمايش را به پايه فلزی متصل نموده و 7 سی سی از مايع مورد نظر را در آن ريخته و به وسيله چراغ الکلی آن را حرارت داده و دمای مايع با دماسنج جيوه ای اندازه گيری می شود. در روش دوم (شکل2) اندازه گيری نقطه جوش با کمک حمام روغن انجام می شود. لوله آزمايش به پايه فلزی متصل شده و در بشری محتوی روغن خوراکی قرار گرفته و بشر با يک گرمکن الکتريکی گرم می شود. از يک همزن مغناطيسی نيز برای همدما کردن روغن استفاده می شود.

اندازه گيری نقطه جوش برای ب مقطر، آب شهری و محلولهای 0.01 مول کلريد کلسيم، کلريد آمونيوم، نيترات آمونيوم، کلريد سديم، جوش شيرين و محلول 0.02 مول کلريد سديم و محلولهای آب -آب ليمو و آب-شکر انجام شده است. علاوه بر آن نقطه جوش آب در حالی که لوله آزمايش در ميدان مغناطيسی با شدت های مختلف قرار گرفته و درحالی که در لوله آزمايش بسته بوده نيز اندازه گيری شده است.

آزمايش ها در سه روز تکرار شده است و پس از محاسبه خطا نتايج نهايي آزمايش در جدول شماره 1 نشان داده شده است. شرح بيشتر و جزئيات نتايج آزمايش ها در مرجع [3] آمده است.

بررسی نتايج آزمايشها: با مقايسه نقطه جوش آب خالص با ساير محلولها نتيجه گيری می شود که وجود ترکيبات مختلف در آب باعث افزايش نقطه جوش شده است. همچنين با مقايسه نقطه جوش محلول 0.01 مول و 0.02 مول کلريد سديم می توان نتيجه گرفت که که با افزايش ترکيبات محلول درآب نقطه جوش هم افزايش می يابد. مشاهده می شود که وجود ميدان مغناطيسی باعث افزايش نقطه جوش آب شده است و با افزوده شدن شدت ميدان باز هم نقطه جوش افزايش يافته است. نقطه جوش آب در ظرف در دار نشان می دهد که با افزايش فشار سطح سيال به دليل بسته بودن در ظرف، نقطه جوش مايع نيز افزايش يافته است.

فرضيه های جديد و ادامه پژوهش: آزمايش انجام شده نشان داد که سه عامل افزودن ترکيبات نامبرده به آب، اعمال ميدان مغناطيسی و افزايش فشار سطح سيال باعث افزايش نقطه جوش مايع می شوند. پيشنهاد می شود که تاثير متقابل عوامل فوق بر روی يکديگر نيز آزمايش شود. پيش بينی می شود که با اعمال هر سه عامل فوق می توان به نقطه جوش بسيار بالايی برای محلول دست پيدا کرد. آيا ميزان افزايش با حاصل جمع جبری افزايش ناشی از اعمال جداگانه هر يک از عوامل، برابر است؟

پيشنهاد می شود که پژوهش فوق با رويکرد بررسی تاثير ويژگيهای محلول (مانند قطبی بودن يا نبودن و يا مقدار PH) بر تغييرات نقطه جوش انجام شود. همچنين دليل علمی افزايش نقطه جوش آب وقتی در ميدان مغناطيسی قرار می گيرد بررسی شود.

مراجع: [1] شيمی عمومی، چارلز مورتيمر  [2] شيمی عمومی، پی. دبليو.اتکينز  [3] گزارش علمی پروژه "اندازه گيری نقطه جوش آب" ساناز حقيقی و همکاران، پژوهش سرای دانش آموزی دکترحسابی 1385

{توضيح: عکسها و جدول به مطلب اضافه خواهد شد.}

پرسش و پاسخ

پرسش شماره يک : در اتاقی 3 لامپ الکتريکی وجود دارد که کليدهای آنها خارج از اتاق است. اگر هر سه لامپ خاموش باشند و شما فقط يک بار اجازه داشته باشيد که وارد اتاق شويد، چگونه با خاموش و روشن کردن کليدها می توانيد تعيين کنيد که هر کليد مربوط به کدام لامپ است.

[توضيح: در هر شماره نشريه سوال يکی از دانش آموزان از خوانندگان در اين ستون منتشر می شود و خوانندگان نشريه تا 2 هفته بعد از انتشار فرصت دارند که پاسخ آن را برای دفتر نشريه ارسال کنند. پويا علاوه بر چاپ پاسخ درست با نام ارسال کننده پاسخ، جايزه ای هم برای ايشان در نظر گرفته است. دانش آموزانی که مايل به طرح پرسش هستند نيز می توانند با دفتر نشريه تماس گرفته يا پرسش خود را به صورت کتبی برای پويا ارسال کنند تا با نام خودشان در اين ستون چاپ شود.]

تقويم کاری پژوهش سرا در ماه های بهمن و اسفند

تقويم کاری پژوهش سرا در ماه های بهمن و اسفند نيز آماده شده است که به دليل قالب جدولی که دارد به راحتی در فضای وبلاگ قابل نمايش نيست. در جداول فوق به ترتيب: نام برنامه، ارائه کننده يا مجری، زمان، محل برگزاری و شرکت کنندگان ذکر شده است.